Działalność ubezpieczeniowa to działalność gospodarcza polegająca na oferowaniu, zawieraniu i realizowaniu umów ubezpieczenia oraz związanym z nimi zarządzaniu ryzykiem ubezpieczeniowym. Celem działalności ubezpieczeniowej jest zapewnienie ochrony przed skutkami ryzyk, których wystąpienie może prowadzić do szkód majątkowych, osobowych lub finansowych.
Działalność ubezpieczeniowa prowadzona jest przez zakłady ubezpieczeń działające na podstawie stosownych zezwoleń i podlegające nadzorowi państwa.
Podstawowe elementy działalności ubezpieczeniowej:
Działalność ta obejmuje następujące elementy:
- Oferowanie i zawieranie umów ubezpieczenia (polis),
- Zarządzanie ryzykiem ubezpieczeniowym (ocena ryzyka, określenie składki),
- Pobieranie składek ubezpieczeniowych od ubezpieczających,
- Wypłata odszkodowań i świadczeń ubezpieczeniowych,
- Zarządzanie rezerwami ubezpieczeniowymi (finansowymi środkami na pokrycie zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia),
- Reasekuracja (przekazywanie części ryzyk innym zakładom ubezpieczeń),
- Likwidacja szkód (proces ustalania zakresu szkód i wypłaty świadczeń).
Rodzaje działalności ubezpieczeniowej:
1. Działalność ubezpieczeniowa w zakresie ubezpieczeń majątkowych (Dział II)
Obejmuje ochronę ryzyk związanych z majątkiem oraz odpowiedzialnością cywilną, np.:
- ubezpieczenia komunikacyjne (OC, AC, assistance),
- ubezpieczenia mienia (domów, mieszkań, przedsiębiorstw),
- ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC zawodowe, OC działalności gospodarczej),
- ubezpieczenia transportowe (cargo, morskie, lotnicze),
- ubezpieczenia rolne (budynki gospodarcze, uprawy, zwierzęta).
2. Działalność ubezpieczeniowa w zakresie ubezpieczeń osobowych i na życie (Dział I)
Obejmuje ochronę życia i zdrowia ubezpieczonych, np.:
- ubezpieczenia na życie (indywidualne, grupowe),
- ubezpieczenia zdrowotne i medyczne,
- ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW),
- ubezpieczenia rentowe, kapitałowe, emerytalne.
Podmioty prowadzące działalność ubezpieczeniową:
Działalność ubezpieczeniową mogą prowadzić:
- zakłady ubezpieczeń (ubezpieczyciele krajowi i zagraniczni),
- zakłady reasekuracji (ubezpieczają inne zakłady ubezpieczeń),
- podmioty oferujące ubezpieczenia bezpośrednie typu direct (sprzedaż bez pośredników),
- towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych (TUW).
Regulacje prawne działalności ubezpieczeniowej:
Działalność ubezpieczeniowa podlega ścisłemu nadzorowi państwa, regulowana jest przez:
- Ustawę o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
- Kodeks cywilny (przepisy dotyczące umów ubezpieczenia),
- przepisy dotyczące ochrony konsumentów,
- regulacje nadzoru finansowego (Komisja Nadzoru Finansowego – KNF).
Celem regulacji jest zapewnienie stabilności finansowej zakładów ubezpieczeń, ochrona interesów klientów i zapewnienie przejrzystości rynku.
Nadzór nad działalnością ubezpieczeniową:
Nadzór nad działalnością ubezpieczeniową pełni:
- Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) – nadzór w Polsce,
- Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) – nadzór europejski.
Zadania nadzoru:
- kontrola stabilności finansowej zakładów ubezpieczeń,
- zapewnienie ochrony interesów klientów,
- wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej,
- kontrola przestrzegania prawa.
Ryzyko w działalności ubezpieczeniowej:
Kluczowym aspektem działalności ubezpieczeniowej jest zarządzanie ryzykiem, które obejmuje:
- ocenę ryzyka (underwriting),
- ustalenie składki ubezpieczeniowej adekwatnej do ponoszonego ryzyka,
- zarządzanie portfelem ryzyk (dywersyfikacja, reasekuracja),
- utrzymywanie odpowiednich rezerw finansowych (rezerw techniczno-ubezpieczeniowych).
Specyfika działalności ubezpieczeniowej:
- Oparta na zasadzie wzajemności – wszyscy klienci współtworzą wspólny fundusz, z którego pokrywane są szkody.
- Ma charakter zaufania publicznego – klienci powierzają swoje ryzyka ubezpieczycielom, oczekując rzetelności.
- Długoterminowy charakter zobowiązań – szczególnie w ubezpieczeniach na życie i zdrowotnych.
Podsumowanie:
Działalność ubezpieczeniowa to kompleksowa działalność regulowana prawnie, której celem jest zarządzanie ryzykiem ubezpieczeniowym oraz zapewnienie ochrony finansowej przed skutkami nieoczekiwanych zdarzeń. Obejmuje zarówno ubezpieczenia majątkowe, jak i osobowe, podlega ścisłemu nadzorowi państwa, a jej stabilność i przejrzystość jest kluczowa dla całego systemu finansowego oraz społeczeństwa.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski