Instytutowa Klauzula Ładunkowa ICC B (Institute Cargo Clauses B) to jedna z trzech międzynarodowo uznawanych klauzul ubezpieczenia ładunku w transporcie (obok ICC A i ICC C), opracowanych przez Institute of London Underwriters. Klauzula ICC B oferuje średni zakres ochrony – szerszy niż ICC C, ale węższy niż ICC A. Obejmuje ochronę przed określonymi, ściśle wymienionymi ryzykami zagrażającymi ładunkowi w trakcie transportu.
Klauzula ta znajduje zastosowanie w przypadku standardowych towarów handlowych, które nie są nadmiernie narażone na uszkodzenie oraz wtedy, gdy z różnych powodów nie ma potrzeby stosowania pełnego zakresu ochrony (all risks) oferowanego przez ICC A.
Podstawa prawna i status
- ICC B jest częścią standardu instytutowych klauzul ładunkowych (Institute Cargo Clauses) obowiązujących w międzynarodowym obrocie handlowym.
- Stosowana jest powszechnie w umowach handlu zagranicznego oraz w dokumentach przewozowych, takich jak listy przewozowe i konosamenty.
- Aktualna wersja klauzuli ICC B została opublikowana przez Instytut Londyński 1 stycznia 2009 r.
Zakres ochrony ubezpieczeniowej – klauzula „named perils”
ICC B działa w formule „named perils”, co oznacza, że ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność tylko za zdarzenia wskazane w klauzuli, a nie za wszystkie możliwe ryzyka.
Do objętych ryzyk należą m.in.:
- pożar lub eksplozja,
- zatonięcie, wywrócenie się statku, przewrócenie się pojazdu lub jego wykolejenie,
- zderzenie środka transportu z innym przedmiotem (lądowym lub pływającym),
- wyładowania atmosferyczne, erupcje wulkaniczne, trzęsienia ziemi, lawiny, obsunięcia ziemi,
- zmycie ładunku za burtę,
- wejście wody morskiej, rzecznej lub deszczowej do wnętrza środka transportu, kontenera lub magazynu,
- całkowita utrata paczki w czasie załadunku lub rozładunku,
- wyrzucenie ładunku za burtę (jettison),
- wyrzucenie lub zniszczenie ładunku w celu ratowania środka transportu (tzw. wspólna awaria).
Wyłączenia odpowiedzialności (ogólne i szczegółowe)
Zakres ochrony ICC B wyklucza odpowiedzialność za szkody wynikające z:
- działania lub zaniedbania ubezpieczającego,
- naturalnych ubytków (np. odparowanie, ścieranie),
- zwykłego zużycia,
- braku należytego opakowania i przygotowania ładunku do transportu,
- niewypłacalności lub opóźnień przewoźnika,
- radioaktywności, skażenia jądrowego, wojny, zamieszek i aktów terrorystycznych (chyba że wykupiono dodatkowe klauzule rozszerzające),
- wewnętrznych wad towaru (np. samoczynnego rozkładu lub fermentacji).
W praktyce oznacza to, że jeśli szkoda nie wynika z konkretnego zdarzenia wymienionego w klauzuli, odszkodowanie nie zostanie wypłacone.
Okres odpowiedzialności ubezpieczyciela
Podobnie jak w ICC A, klauzula ICC B działa w formule „warehouse to warehouse”, czyli obejmuje okres:
- od momentu opuszczenia przez ładunek miejsca nadania (magazyn nadawcy),
- aż do dostarczenia go do ostatecznego miejsca przeznaczenia (magazyn odbiorcy),
- ale z ograniczeniem do 60 dni od rozładunku ze statku w porcie docelowym (jeśli transport odbywa się drogą morską).
Przykładowe zastosowanie klauzuli ICC B
- Eksport towarów trwałych, ale podatnych na określone zdarzenia losowe – np. maszyny, konstrukcje stalowe, towary pakowane w kontenery.
- Transport intermodalny (drogowy, morski, kolejowy) – z możliwością uzyskania szerszej ochrony niż ICC C, ale bez kosztów pełnej ochrony ICC A.
- Towary nieekspozycyjne na kradzież lub delikatne uszkodzenia – np. wyroby przemysłowe, surowce.
Porównanie z innymi klauzulami
| Klauzula | Zakres ochrony | Przykładowe ryzyka objęte ochroną | Koszt ubezpieczenia |
| ICC A | Wszystkie ryzyka (all risks) | Wszystkie poza wyraźnie wyłączonymi | Wysoki |
| ICC B | Określone ryzyka (named) | Pożar, eksplozja, zatonięcie, uderzenie, katastrofy | Średni |
| ICC C | Minimalny zakres | Pożar, zatonięcie, przewrócenie pojazdu, zderzenie | Niski |
Korzyści z wyboru ICC B
- Zrównoważony kompromis między zakresem ochrony a kosztami składki – szczególnie przy mniej wartościowych lub mniej podatnych na uszkodzenia ładunkach.
- Ochrona przed typowymi zagrożeniami transportowymi – obejmuje większość zdarzeń związanych z fizycznym uszkodzeniem lub zniszczeniem ładunku.
- Powszechnie akceptowany standard – ułatwia zawieranie kontraktów handlowych i wystawianie dokumentów transportowych.
Podsumowanie
Instytutowa Klauzula Ładunkowa ICC B stanowi solidne zabezpieczenie ubezpieczeniowe w transporcie międzynarodowym, oferując ochronę przed ściśle określonymi, lecz istotnymi ryzykami związanymi z przewozem towarów. Choć jej zakres nie jest tak szeroki jak w przypadku klauzuli ICC A, jest ona często stosowana w sytuacjach, gdy towar nie wymaga ochrony „all risks”, ale jednocześnie zbyt istotne są potencjalne straty, by ograniczać się tylko do podstawowych klauzul ICC C. Znajomość jej warunków pozwala świadomie dopasować zakres ochrony do charakteru ładunku i rodzaju transportu.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń