Klauzula franszyzy integralnej to zapis w umowie ubezpieczenia, który określa minimalną wartość szkody, od której ubezpieczyciel w ogóle przystępuje do jej likwidacji i wypłaty odszkodowania. Jeżeli wartość szkody nie przekracza ustalonego progu – czyli tzw. franszyzy integralnej – żadne odszkodowanie nie jest wypłacane, a całkowity ciężar finansowy naprawy szkody spoczywa na ubezpieczającym. Gdy natomiast szkoda przekroczy tę granicę, ubezpieczyciel pokrywa ją w całości, nie potrącając udziału własnego.
Mechanizm działania
Działanie franszyzy integralnej można przedstawić w dwóch wariantach:
- Szkoda ≤ franszyza integralna – brak odszkodowania, ubezpieczający sam pokrywa koszty.
- Szkoda > franszyza integralna – ubezpieczyciel wypłaca pełne odszkodowanie od pierwszej złotówki.
Przykład:
Franszyza integralna wynosi 1 000 zł.
- Szkoda na 900 zł – brak wypłaty.
- Szkoda na 1 100 zł – wypłata całego odszkodowania w wysokości 1 100 zł.
Cel stosowania klauzuli
Wprowadzenie klauzuli franszyzy integralnej ma na celu:
- Ograniczenie obsługi szkód niskokosztowych, które generują wysokie koszty administracyjne i nieopłacalną likwidację.
- Mobilizację ubezpieczającego do samodzielnego zapobiegania drobnym szkodom (np. przez lepsze zabezpieczenia, systemy alarmowe, konserwację mienia).
- Optymalizację składki ubezpieczeniowej – włączenie tej klauzuli może skutkować obniżeniem składki, jako że ubezpieczyciel ogranicza swoją ekspozycję na małe roszczenia.
Zastosowanie w praktyce
Franszyza integralna znajduje zastosowanie przede wszystkim w:
- ubezpieczeniach majątkowych (np. budynki, sprzęt, środki obrotowe),
- ubezpieczeniach transportowych i technicznych,
- niekiedy także w ubezpieczeniach komunikacyjnych (np. autocasco),
- ubezpieczeniach OC – rzadziej, ale możliwe przy modyfikacjach OWU.
W zależności od rodzaju ubezpieczenia, franszyza integralna może mieć charakter:
- stałej kwoty – np. 500 zł, 2 000 zł,
- procentowy – np. 1% sumy ubezpieczenia lub wartości przedmiotu ubezpieczenia,
- mieszany – kwota minimalna i maksymalna jednocześnie.
Różnica między franszyzą integralną a redukcyjną
| Cecha | Franszyza integralna | Franszyza redukcyjna |
| Wartość szkody < próg | Brak wypłaty | Wypłata pomniejszona o wartość franszyzy |
| Wartość szkody > próg | Wypłata całości odszkodowania | Wypłata pomniejszona o franszyzę |
| Motywacja ubezpieczyciela | Redukcja szkód drobnych i kosztów likwidacji | Ograniczenie udziału w każdej szkodzie |
| Typowo stosowana forma | Stała kwota minimalna | Stała lub procentowa kwota udziału własnego |
Przykład praktyczny
Ubezpieczony przedsiębiorca zawiera polisę majątkową z franszyzą integralną w wysokości 1 500 zł. W ciągu roku dochodzi do trzech szkód:
- szkoda 1: 1 000 zł – brak wypłaty, pokrywa ją samodzielnie,
- szkoda 2: 1 800 zł – wypłata pełna w wysokości 1 800 zł,
- szkoda 3: 1 400 zł – brak wypłaty, mimo że strata jest realna.
Ubezpieczony zyskuje niższą składkę, ale ponosi ryzyko samodzielnego pokrywania drobnych szkód.
Znaczenie gospodarcze i zarządcze
Dla ubezpieczającego franszyza integralna stanowi wyraźną granicę pomiędzy:
- szkodami, które może sam obsłużyć z bieżących środków,
- a szkodami poważniejszymi, wymagającymi udziału zakładu ubezpieczeń.
Z punktu widzenia zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwach, ten mechanizm zachęca do wdrażania polityki samofinansowania strat drobnych i koncentracji ochrony ubezpieczeniowej na zdarzeniach większej skali. Dodatkowo umożliwia lepsze dostosowanie polis do profilu ryzyka danego podmiotu.
Podsumowanie
Klauzula franszyzy integralnej jest narzędziem regulującym punkt wejścia odpowiedzialności ubezpieczyciela i stanowi równowagę pomiędzy efektywnością likwidacji szkód a realnym zakresem ochrony. Pozwala na wyeliminowanie drobnych roszczeń, które mogłyby generować nieproporcjonalne koszty administracyjne, a zarazem ułatwia ubezpieczającemu lepsze planowanie finansowe i dopasowanie polisy do skali prowadzonej działalności. Odpowiednio dobrana wartość franszyzy integralnej może być korzystna dla obu stron – przy zachowaniu przejrzystości zasad rozliczeń i pełnej świadomości ryzyka.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Holowanie pojazdu