Klauzula mienia powierzonego to szczególne rozszerzenie zakresu ochrony ubezpieczeniowej, które wprowadza się do umowy ubezpieczenia mienia lub odpowiedzialności cywilnej. Jej głównym celem jest objęcie ochroną rzeczy, które nie należą do ubezpieczającego, ale które zostały mu powierzone do użytkowania, przechowania, przetwarzania, transportu, montażu lub innej działalności wynikającej z jego profilu działalności.
Z punktu widzenia prawa cywilnego, mienie powierzone pozostaje własnością osoby trzeciej, lecz odpowiedzialność za jego stan – w czasie, gdy znajduje się pod opieką ubezpieczającego – przechodzi częściowo na niego. Klauzula ta zapewnia więc ochronę finansową przed skutkami szkód, które mogą powstać na takim mieniu z winy lub niedbalstwa ubezpieczającego lub jego pracowników.
________________________________________
Zakres zastosowania
Klauzula mienia powierzonego znajduje zastosowanie przede wszystkim w:
• firmach usługowych (np. pralnie, warsztaty, serwisy),
• zakładach produkcyjnych korzystających z komponentów lub narzędzi zewnętrznych dostawców,
• firmach logistycznych i transportowych (magazynowanie, przewóz cudzych towarów),
• instytucjach publicznych i jednostkach administracji, które przetwarzają cudze dokumenty lub sprzęt (np. szkoły, biblioteki).
Typowe sytuacje objęte klauzulą:
• zniszczenie odzieży klienta w pralni chemicznej,
• uszkodzenie auta oddanego do naprawy w warsztacie,
• zagubienie lub zalanie towarów przechowywanych w magazynie przez operatora logistycznego,
• uszkodzenie sprzętu klienta przez serwis komputerowy.
________________________________________
Różnica między ubezpieczeniem mienia a klauzulą mienia powierzonego
Kryterium Ubezpieczenie mienia własnego Klauzula mienia powierzonego
Przedmiot ochrony Rzeczy będące własnością ubezpieczającego Mienie należące do osób trzecich
Własność Własność ubezpieczającego Powierzenie na czas określony lub wynikający z umowy
Cel Ochrona majątku firmy Ochrona przed roszczeniami właścicieli powierzonego mienia
Typ szkody Fizyczne uszkodzenie lub utrata Fizyczne uszkodzenie lub utrata cudzych rzeczy
________________________________________
Warunki stosowania i ograniczenia
Aby klauzula mienia powierzonego mogła być zastosowana i skutecznie funkcjonowała w ramach ochrony, konieczne jest:
1. Wyraźne wskazanie w umowie ubezpieczenia, że ochrona obejmuje mienie powierzone – domyślnie większość OWU tego nie zawiera.
2. Określenie rodzaju mienia oraz zakresu czynności, którym mienie będzie podlegać (np. czyszczenie, obróbka, transport).
3. Dostosowanie sumy ubezpieczenia – musi ona uwzględniać maksymalną wartość potencjalnie znajdującego się pod opieką mienia.
4. Zachowanie odpowiednich standardów zabezpieczenia i przechowywania – nieprzestrzeganie tych wymogów może skutkować odmową wypłaty odszkodowania.
Ograniczenia często stosowane przez ubezpieczycieli:
• limit odpowiedzialności na jedno zdarzenie i w całym okresie,
• wyłączenie szkód powstałych w wyniku rażącego niedbalstwa,
• konieczność posiadania protokołów zdawczo-odbiorczych lub innych dowodów przekazania mienia,
• wykluczenie określonych rodzajów mienia, np. dzieł sztuki, biżuterii, gotówki, danych elektronicznych.
________________________________________
Powiązanie z odpowiedzialnością cywilną
W praktyce, klauzula mienia powierzonego często pojawia się jako rozszerzenie ubezpieczenia OC działalności gospodarczej – wówczas dotyczy odpowiedzialności cywilnej za szkody na mieniu powierzonym przez klienta lub kontrahenta. Może jednak także funkcjonować w ubezpieczeniu mienia, gdy ubezpieczający chce chronić fizyczne rzeczy trzymane na terenie swojej firmy, mimo że do niego nie należą.
________________________________________
Znaczenie dla ubezpieczającego
Dla przedsiębiorcy klauzula ta ma szczególne znaczenie, ponieważ:
• pozwala unikać kosztów związanych z roszczeniami klientów, którzy powierzają mu mienie,
• zwiększa wiarygodność i bezpieczeństwo kontraktowe, zwłaszcza w branżach usługowych i transportowych,
• może być wymagana przez kontrahentów jako element należytego zabezpieczenia umowy,
• stanowi dowód staranności w zakresie zarządzania ryzykiem.
________________________________________
Przykład praktyczny
Firma transportowa przyjmuje do przewozu drogi sprzęt elektroniczny o wartości 500 000 zł. W wyniku kolizji dochodzi do uszkodzenia ładunku. Gdyby w polisie nie było klauzuli mienia powierzonego – firma musiałaby samodzielnie pokryć koszt naprawy lub odszkodowania dla właściciela. Dzięki klauzuli, odpowiedzialność ta zostaje przeniesiona na ubezpieczyciela, do wysokości ustalonego limitu.
________________________________________
Podsumowanie
Klauzula mienia powierzonego to elastyczny i niezbędny instrument ubezpieczeniowy dla wielu podmiotów działających w sektorze usług, transportu, magazynowania i naprawy. Chroni przedsiębiorcę przed kosztownymi konsekwencjami szkód wyrządzonych na cudzym mieniu znajdującym się pod jego czasową pieczą. Wprowadzenie tej klauzuli wymaga jednak precyzyjnego określenia warunków oraz świadomego oszacowania ryzyka i wartości mienia, by zapewnić realną i skuteczną ochronę ubezpieczeniową.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Fraud ubezpieczeniowy