Klauzula nieuwzględniania amortyzacji to zapis w umowie ubezpieczenia majątkowego, który określa, że w przypadku powstania szkody odszkodowanie zostanie wypłacone w pełnej wartości nowej danego przedmiotu, bez pomniejszania jej o stopień zużycia technicznego, czyli bez potrącania amortyzacji. Jest to przeciwieństwo standardowego podejścia, w którym wypłata następuje na podstawie wartości rzeczywistej, a więc nowej wartości pomniejszonej o amortyzację.
Głównym celem wprowadzenia tej klauzuli jest zapewnienie ubezpieczonemu możliwości odtworzenia mienia w stanie nowym, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów wynikających z różnicy między wartością rzeczywistą a nową.
Zakres zastosowania i praktyczne znaczenie
Klauzula ta znajduje zastosowanie w wielu rodzajach ubezpieczeń majątkowych, w szczególności:
- ubezpieczeniach budynków (mieszkalnych, przemysłowych, biurowych),
- ubezpieczeniach sprzętu elektronicznego i AGD,
- ubezpieczeniach mienia firmowego (np. maszyn produkcyjnych, wyposażenia biur),
- polisach autocasco (w odniesieniu do części zamiennych lub napraw).
W praktyce oznacza to, że jeśli np. uszkodzona zostanie maszyna, której zużycie techniczne wynosi 30%, to ubezpieczony nie otrzyma odszkodowania pomniejszonego o ten procent, lecz pełną kwotę pozwalającą na zakup nowego, równoważnego urządzenia.
Różnica między wartością rzeczywistą a wartością odtworzeniową
Zastosowanie klauzuli wyraźnie różnicuje dwie podstawowe metody ustalania wartości szkody:
| Rodzaj wartości | Opis |
| Wartość rzeczywista | Wartość nowa pomniejszona o zużycie techniczne (amortyzację) |
| Wartość odtworzeniowa | Wartość pozwalająca na zakup nowego przedmiotu tej samej klasy i funkcji |
Klauzula nieuwzględniania amortyzacji powoduje, że ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w wartości odtworzeniowej, a nie w rzeczywistej, jak to bywa standardowo.
Warunki stosowania
Zastosowanie klauzuli jest możliwe po spełnieniu określonych przez ubezpieczyciela warunków, takich jak:
- Odpowiednia suma ubezpieczenia – musi odpowiadać wartości nowej mienia, a nie wartości zaniżonej.
- Limit wieku mienia – ochrona często obejmuje wyłącznie mienie nieprzekraczające określonego wieku (np. do 5–10 lat).
- Rodzaj przedmiotu – niektóre kategorie mienia, jak odzież, elementy eksploatacyjne, oprogramowanie lub pojazdy powyżej określonego wieku, mogą być wyłączone.
- Warunek odtworzenia – często pełne odszkodowanie przysługuje dopiero po udokumentowaniu zakupu nowego przedmiotu lub jego naprawy.
Przykład praktyczny
Firma ubezpiecza linię technologiczną, której wartość nowa wynosi 300 000 zł, a wartość rzeczywista po pięciu latach – 200 000 zł. W wyniku pożaru dochodzi do szkody całkowitej:
- Bez klauzuli – odszkodowanie wyniesie 200 000 zł, czyli wartość po amortyzacji.
- Z klauzulą nieuwzględniania amortyzacji – ubezpieczyciel wypłaci 300 000 zł, umożliwiając zakup nowego sprzętu.
Korzyści dla ubezpieczającego
- Odtworzenie mienia w wartości pełnej – ubezpieczony nie musi pokrywać z własnych środków różnicy między wartością rzeczywistą a nową.
- Zachowanie ciągłości operacyjnej – szybka możliwość wznowienia działalności na bazie pełnowartościowego sprzętu.
- Większe bezpieczeństwo finansowe – szczególnie istotne w przypadku szkód całkowitych i dużych strat majątkowych.
Uwagi dotyczące składki i ograniczeń
Zastosowanie klauzuli wiąże się zazwyczaj z:
- wyższą składką ubezpieczeniową – ze względu na zwiększoną odpowiedzialność ubezpieczyciela,
- koniecznością aktualizacji sumy ubezpieczenia – tak, by odpowiadała wartości nowej mienia,
- potencjalnymi limitami odpowiedzialności – np. maksymalna wartość nowa do określonego poziomu procentowego pierwotnej sumy.
Znaczenie klauzuli na tle innych postanowień ubezpieczeniowych
| Rodzaj klauzuli | Opis funkcji |
| Klauzula nieuwzględniania amortyzacji | Zapewnia wypłatę w wartości nowej, bez potrącenia za zużycie |
| Klauzula odtworzeniowa | Warunkuje wypłatę pełnej wartości nowej po faktycznym odtworzeniu mienia |
| Klauzula proporcjonalności | Ogranicza wypłatę przy niedoubezpieczeniu, nawet jeśli zastosowano wartość nową |
Znaczenie gospodarcze
Klauzula ta szczególnie istotna jest dla przedsiębiorców, instytucji publicznych i właścicieli nieruchomości, ponieważ pozwala planować finansowe konsekwencje szkód z większą precyzją i bez ryzyka niedoboru środków na naprawę lub zakup nowego mienia. W warunkach inflacji lub skokowego wzrostu cen materiałów i urządzeń, staje się kluczowym elementem strategii zarządzania ryzykiem majątkowym.
Podsumowanie
Klauzula nieuwzględniania amortyzacji stanowi istotne narzędzie rozszerzające zakres ochrony w ubezpieczeniach majątkowych. Zapewnia rekompensatę pozwalającą na rzeczywiste przywrócenie stanu sprzed szkody, bez strat wynikających z naturalnego zużycia technicznego. Jej skuteczne stosowanie wymaga jednak świadomego dobrania sumy ubezpieczenia, znajomości ograniczeń wiekowych oraz gotowości na nieco wyższą składkę – w zamian za pełniejszą i realniejszą ochronę mienia.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Instrument reasekuracyjny