Klauzula okresu ubezpieczenia to zapis w polisie, który powoduje, że ochrona ubezpieczeniowa nie kończy się automatycznie w dniu wygaśnięcia umowy. W określonych sytuacjach odpowiedzialność ubezpieczyciela może obejmować również zdarzenia powiązane z okresem obowiązywania polisy, nawet jeśli ich skutki ujawnią się lub zostaną zgłoszone dopiero po jej zakończeniu.
W praktyce oznacza to, że klauzula chroni przed konsekwencjami tzw. opóźnionych roszczeń. Chodzi o sytuacje, w których działanie miało miejsce w czasie trwania ochrony, lecz szkoda ujawniła się później. Czasami klauzula działa również w drugą stronę. Może obejmować zdarzenia sprzed zawarcia umowy, o ile spełnione są warunki określone w polisie.
Geneza klauzuli okresu ubezpieczenia
Geneza tej klauzuli wynika bezpośrednio z realiów działalności zawodowej i biznesowej. W wielu branżach skutki działań nie są widoczne od razu. Bardzo często ujawniają się dopiero po dłuższym czasie.
Przykładowo inżynier sporządza dokumentację projektową w jednym roku. Błąd konstrukcyjny wychodzi na jaw dopiero kilka lat później. Jeżeli jego polisa OC obowiązywała wyłącznie w roku wykonania projektu, ubezpieczyciel mógłby odmówić wypłaty. Dzięki klauzuli rozszerzenia ochrony w czasie możliwe jest zachowanie ciągłości ochrony, mimo zakończenia umowy.
Podstawa prawna stosowania klauzuli
Podstawę prawną tej konstrukcji stanowi Kodeks cywilny, w szczególności art. 805 k.c. Przepis ten pozwala stronom swobodnie kształtować treść umowy ubezpieczenia. Obejmuje to również ustalenie zakresu czasowego odpowiedzialności ubezpieczyciela.
W praktyce klauzula okresu ubezpieczenia występuje często w polisach typu claims made albo loss occurrence. W takich umowach klauzula modyfikuje standardowe zasady odpowiedzialności i rozszerza je na korzyść ubezpieczonego.
Zastosowanie klauzuli w praktyce
Zastosowanie tej klauzuli ma szczególne znaczenie w ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej. Dotyczy to zwłaszcza zawodów zaufania publicznego, takich jak lekarze, prawnicy, architekci czy inżynierowie. Klauzula jest również istotna dla firm doradczych, projektowych oraz podmiotów z branży IT.
Przykład praktyczny: firma szkoleniowa przeprowadza warsztaty w grudniu jednego roku. Roszczenie uczestnika pojawia się kilka miesięcy później, już po wygaśnięciu polisy. Dzięki klauzuli okresu ubezpieczenia ochrona nadal może obowiązywać. Kluczowe jest to, że samo zdarzenie miało miejsce w czasie trwania umowy.
Okres rozszerzonej odpowiedzialności
Ubezpieczyciele określają w umowie dodatkowy okres ochrony, często nazywany tail period. Może on wynosić od kilku miesięcy do kilku lat. W wielu przypadkach rozszerzenie to wymaga dopłaty składki.
W niektórych branżach taki zapis bywa wymagany kontraktowo. Dotyczy to na przykład zamówień publicznych lub projektów finansowanych ze środków unijnych. Ryzyko opóźnionych roszczeń jest tam szczególnie wysokie.
Podsumowanie
Klauzula okresu ubezpieczenia to praktyczne rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej w czasie. Zabezpiecza przed roszczeniami zgłoszonymi po zakończeniu umowy, ale wynikającymi z okresu jej obowiązywania. Chroni przed luką w ochronie i pozwala lepiej zarządzać ryzykiem zawodowym. Dla wielu branż stanowi jeden z kluczowych elementów dobrze skonstruowanej polisy.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Incoterms