Koszty rzeczoznawców w ubezpieczeniach to wydatki związane z wykonaniem profesjonalnej oceny szkody, ustaleniem jej przyczyn oraz określeniem wysokości należnego odszkodowania.
Rzeczoznawca to osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę techniczną, branżową albo medyczną, która wykonuje oględziny, sporządza ekspertyzy oraz przygotowuje wyceny na potrzeby postępowania likwidacyjnego.
Celem pracy rzeczoznawcy jest przede wszystkim:
- ustalenie rozmiaru szkody,
- ocena zasadności roszczenia,
- określenie wartości uszkodzonego mienia,
- wyliczenie kosztów naprawy albo odbudowy,
- analiza przyczyn powstania szkody.
Podstawa prawna
Podstawę prawną funkcjonowania rzeczoznawców w procesie likwidacji szkód stanowią przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego, szczególnie art. 805–828 regulujące zasady umowy ubezpieczenia.
Istotne znaczenie mają również:
- ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
- rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego dotyczące likwidacji szkód,
- zapisy Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU).
W praktyce przepisy i rekomendacje wymagają, aby proces oceny szkody był przeprowadzony rzetelnie oraz przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.
OWU określają natomiast:
- kiedy koszty rzeczoznawcy są refundowane,
- jakie ekspertyzy mogą zostać uznane,
- limity odpowiedzialności,
- zasady zwrotu kosztów opinii niezależnych.
Geneza i rozwój roli rzeczoznawców
Znaczenie rzeczoznawców zaczęło rosnąć wraz z rozwojem rynku ubezpieczeniowego oraz coraz większą złożonością szkód.
W początkowym okresie funkcjonowania rynku wiele szkód oceniano wyłącznie na podstawie prostych oględzin wykonywanych przez pracowników ubezpieczyciela. Z czasem pojawiła się jednak potrzeba korzystania z wiedzy specjalistycznej.
Rozwój motoryzacji, budownictwa oraz nowoczesnych technologii sprawił, że ustalenie rzeczywistej wartości szkody zaczęło wymagać udziału ekspertów posiadających odpowiednie doświadczenie techniczne.
Obecnie rzeczoznawcy odgrywają kluczową rolę praktycznie we wszystkich większych postępowaniach likwidacyjnych.
Zastosowanie w praktyce ubezpieczeniowej
Koszty rzeczoznawców pojawiają się w wielu rodzajach ubezpieczeń.
Ubezpieczenia majątkowe
Rzeczoznawcy oceniają:
- rozmiar szkody,
- stan techniczny budynków,
- wartość odtworzeniową mienia,
- zakres koniecznych napraw.
Dotyczy to m.in. szkód po:
- pożarach,
- zalaniach,
- wichurach,
- awariach technicznych.
Ubezpieczenia komunikacyjne
W polisach AC oraz OC rzeczoznawca wykonuje:
- oględziny pojazdu,
- kosztorys naprawy,
- opinię techniczną,
- ocenę wartości pojazdu przed i po szkodzie.
Ubezpieczenia osobowe
W ubezpieczeniach NNW oraz zdrowotnych rzeczoznawca medyczny może określać:
- stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu,
- wpływ urazu na zdolność do pracy,
- związek pomiędzy wypadkiem a obrażeniami.
Zwrot kosztów ekspertyz
Koszty rzeczoznawców mogą zostać pokryte przez ubezpieczyciela, jeśli ekspertyza stanowi element postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez towarzystwo.
Sytuacja komplikuje się jednak wtedy, gdy klient samodzielnie zleca wykonanie niezależnej opinii.
W takim przypadku zwrot kosztów zależy m.in. od:
- zapisów OWU,
- charakteru szkody,
- konieczności sporządzenia ekspertyzy,
- możliwości wykazania, że opinia była potrzebna do ustalenia wysokości roszczenia.
W praktyce niezależne ekspertyzy są często wykorzystywane podczas:
- reklamacji,
- sporów z ubezpieczycielem,
- postępowań sądowych,
- negocjacji wysokości odszkodowania.
Przykład praktyczny
Pan Michał zgłasza szkodę po zalaniu domu.
Towarzystwo ubezpieczeniowe przygotowuje wycenę, która według właściciela znacząco zaniża koszt naprawy.
W związku z tym pan Michał zleca niezależnemu rzeczoznawcy wykonanie ekspertyzy technicznej oraz szczegółowego kosztorysu odbudowy.
Nowa wycena wskazuje znacznie wyższy zakres szkód oraz większe koszty prac remontowych. Na podstawie opinii rzeczoznawcy klient składa reklamację, a następnie uzyskuje dopłatę do odszkodowania.
Podsumowanie
Koszty rzeczoznawców to wydatki związane z przygotowaniem profesjonalnych opinii, ekspertyz oraz wycen niezbędnych do ustalenia rozmiaru szkody i wysokości świadczenia ubezpieczeniowego.
Dla klientów oznaczają one możliwość dokładniejszej oceny szkody oraz skuteczniejszej ochrony swoich interesów, natomiast dla rynku ubezpieczeniowego stanowią ważny element zapewniający rzetelność i przejrzystość procesu likwidacji szkód.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Klient ubezpieczeniowy