Miejsce wypadku – zabezpieczenie w ujęciu ubezpieczeniowym oznacza zestaw działań podejmowanych bezpośrednio po zdarzeniu.
Ich celem jest ochrona ludzi, ograniczenie rozmiaru szkody oraz zapobieganie kolejnym stratom. Ważne jest także zachowanie materiału potrzebnego później do likwidacji szkody.
Najpierw należy zadbać o bezpieczeństwo i porządek na miejscu zdarzenia. Dopiero później można przejść do formalności.
W ruchu drogowym podstawowe obowiązki kierującego po wypadku lub kolizji wynikają z Prawa o ruchu drogowym. Szczególne znaczenie ma art. 44.
Przepis ten nakazuje między innymi zatrzymać pojazd i zapewnić bezpieczeństwo ruchu. Jeżeli są ranni lub zabici, należy udzielić niezbędnej pomocy, wezwać służby i pozostać na miejscu.
Geneza zabezpieczenia miejsca wypadku
Geneza tego pojęcia ma charakter praktyczny.
Rynek ubezpieczeń szybko zauważył, że sama wypłata odszkodowania nie wystarcza. Po zdarzeniu trzeba również ograniczać dalsze szkody.
Pożar, zalanie, kolizja lub wypadek mogą mieć drugą fazę. Szkoda może się zwiększać przez brak zabezpieczenia miejsca, brak dokumentacji albo oddalenie się sprawcy.
Dlatego obok przepisów porządkowych rozwinęła się także zasada ubezpieczeniowa. Zgodnie z nią ubezpieczający powinien użyć dostępnych środków, aby ratować przedmiot ubezpieczenia i zapobiegać zwiększeniu szkody.
Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 826 Kodeksu cywilnego.
Znaczenie zabezpieczenia miejsca wypadku
Zabezpieczenie miejsca wypadku ma duże znaczenie dla rynku ubezpieczeń. Wpływa bowiem na trzy obszary jednocześnie.
Po pierwsze, służy ochronie ludzi oraz ograniczeniu rozmiaru szkody.
Po drugie, pomaga później ustalić odpowiedzialność. Pozwala określić, kto był sprawcą, jak doszło do zdarzenia oraz jaki był jego przebieg.
Po trzecie, wpływa na wysokość odszkodowania. Prawidłowe zabezpieczenie miejsca i dokumentacji ułatwia wykazanie związku między zdarzeniem a powstałą szkodą.
Rzecznik Finansowy przypomina również, że uzasadnione koszty poniesione w celu zapobieżenia zwiększeniu szkody powinien zwrócić ubezpieczyciel.
Pokazuje to, że zabezpieczenie miejsca zdarzenia nie jest wyłącznie obowiązkiem. Jest także działaniem chronionym przez prawo.
Działania ratownicze po wypadku
W praktyce zabezpieczenie miejsca wypadku obejmuje najpierw działania ratownicze. Dopiero później podejmuje się działania dowodowe.
W przypadku zdarzenia drogowego należy przede wszystkim zatrzymać pojazd. Trzeba także włączyć światła awaryjne i ustawić trójkąt ostrzegawczy.
Miejsce należy zabezpieczyć tak, aby nie powodowało kolejnego zagrożenia dla ruchu.
Jeżeli są osoby ranne, priorytetem jest wezwanie pomocy. Nie należy podejmować działań, które mogłyby pogorszyć ich stan.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której istnieje bezpośrednie zagrożenie życia.
Obowiązki te wynikają wprost z art. 44 Prawa o ruchu drogowym.
Zabezpieczenie dowodów
W ujęciu ubezpieczeniowym zabezpieczenie miejsca obejmuje również zachowanie dowodów.
Należy wykonać zdjęcia oraz spisać dane uczestników i świadków. Ważne jest także zabezpieczenie dokumentów związanych ze zdarzeniem.
Przy szkodach majątkowych może być konieczne prowizoryczne zabezpieczenie uszkodzonego mienia. Chodzi na przykład o ochronę przed dalszym zalaniem, kradzieżą lub zniszczeniem.
Kodeks cywilny łączy odpowiedzialność ubezpieczeniową z obowiązkiem przeciwdziałania zwiększaniu szkody.
Dlatego klient nie powinien biernie czekać na likwidatora, jeżeli może rozsądnie ograniczyć dalsze straty.
Oddalenie się z miejsca zdarzenia
Zabezpieczenie miejsca wypadku ma również znaczenie przy regresie oraz odpowiedzialności sprawcy.
Oddalenie się z miejsca zdarzenia może utrudnić likwidację szkody. Może również prowadzić do poważnych skutków prawnych i ubezpieczeniowych.
Materiały Rzecznika Finansowego dotyczące regresu pokazują, że znaczenie ma świadome oddalenie się sprawcy.
Jeżeli ubezpieczyciel chce wyciągnąć z tego określone konsekwencje, powinien wykazać tę okoliczność dowodowo.
Zabezpieczenie miejsca przy szkodach domowych i firmowych
Zabezpieczenie miejsca wypadku ma zastosowanie nie tylko w OC komunikacyjnym.
Przy szkodach domowych i firmowych może oznaczać zakręcenie dopływu wody po pęknięciu instalacji. Innym przykładem jest tymczasowe zabezpieczenie dachu po wichurze.
Może być również konieczne odłączenie zasilania przy awarii elektrycznej albo wezwanie odpowiednich służb technicznych.
Rzecznik Finansowy podkreśla, że wydatki na rozsądne i doraźne zabezpieczenia powinny zostać zwrócone.
Dotyczy to między innymi zakupu folii, prowizorycznego pokrycia dachu oraz innych niezbędnych działań. Warunkiem jest ich uzasadnienie okolicznościami zdarzenia.
Zdarzenie bez ważnego OC sprawcy
Nawet jeżeli sprawca nie ma OC albo zbiegł z miejsca zdarzenia, poszkodowany nie zawsze pozostaje bez ochrony.
W takich przypadkach znaczenie ma Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
Roszczenie zgłasza się za pośrednictwem zakładu ubezpieczeń prowadzącego obowiązkowe ubezpieczenia OC komunikacyjne.
Pokazuje to, że prawidłowe zabezpieczenie miejsca oraz zebranie danych ma znaczenie także wtedy, gdy standardowa likwidacja jest utrudniona.
Podsumowanie
Zabezpieczenie miejsca wypadku nie jest wyłącznie obowiązkiem porządkowym. Stanowi ważny element ochrony ubezpieczeniowej.
Służy ratowaniu życia, ograniczaniu szkody oraz zachowaniu dowodów potrzebnych do wypłaty świadczenia.
W praktyce najpierw należy chronić ludzi i zabezpieczyć miejsce zdarzenia. Następnie trzeba udokumentować okoliczności oraz podjąć rozsądne działania ograniczające dalsze straty.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Medyczny transport