Instytutowa Klauzula Ładunkowa ICC A (Institute Cargo Clauses A) to jedna z trzech standardowych klauzul ubezpieczenia transportu ładunków (obok ICC B i ICC C), opracowanych przez Londyński Instytut Ubezpieczeń Morskich (Institute of London Underwriters). Klauzula ICC A zapewnia najszerszy możliwy zakres ochrony ubezpieczeniowej dla ładunku przewożonego w transporcie międzynarodowym – zarówno morskim, jak i lądowym czy lotniczym. Jest to tzw. klauzula „all risks”, czyli „od wszystkich ryzyk”, co oznacza, że ubezpieczyciel odpowiada za wszystkie szkody z wyjątkiem wyraźnie wyłączonych w umowie.
Podstawa prawna i regulacje
- Instytutowe Klauzule Ładunkowe (Institute Cargo Clauses) zostały sformułowane przez Institute of London Underwriters i są uznawane na całym świecie jako międzynarodowy standard umowny.
- ICC A weszła w życie w zaktualizowanej formie 1 stycznia 2009 roku.
- Umowa zawierana w oparciu o ICC A podlega prawu angielskiemu, o ile strony nie postanowią inaczej.
Zakres ochrony – formuła „all risks”
Ubezpieczenie oparte na ICC A obejmuje wszystkie szkody fizyczne dotyczące ubezpieczonego ładunku, które wynikły z nagłych, nieprzewidzianych i zewnętrznych przyczyn, o ile nie zostały one wyraźnie wyłączone w treści klauzuli. Oznacza to, że ochrona obejmuje m.in.:
- uszkodzenia mechaniczne podczas załadunku, rozładunku i przeładunku,
- szkody powstałe w wyniku wypadków drogowych, morskich i lotniczych,
- zniszczenia spowodowane przez pożar, wybuch, deszcz, śnieg, sztorm czy zalanie,
- kradzież ładunku (o ile nie podlega wyłączeniom),
- uszkodzenia wskutek upadku kontenera lub przesyłki,
- nieumyślne błędy w manipulacji ładunkiem.
Wyłączenia odpowiedzialności (zgodnie z ICC A)
Mimo bardzo szerokiego zakresu ochrony, klauzula ICC A zawiera pewne standardowe wyłączenia, za które ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności. Należą do nich m.in.:
- Zamierzone działanie ubezpieczającego – szkody wyrządzone umyślnie.
- Niewłaściwe opakowanie – jeśli szkoda wynikła z braku odpowiedniego zabezpieczenia ładunku.
- Zwykłe zużycie lub ubytek – np. naturalne parowanie, odparowanie, ścieranie.
- Opóźnienie w dostawie – nawet jeśli spowodowało stratę ekonomiczną.
- Niewypłacalność przewoźnika lub właściciela statku – o ile nie była ona nieprzewidywalna.
- Promieniowanie jądrowe, wojna, strajki, zamieszki – objęte są osobnymi klauzulami (np. War Clauses lub Strikes Clauses), które należy dokupić oddzielnie.
Okres odpowiedzialności ubezpieczyciela
Zgodnie z tzw. zasadą warehouse to warehouse, odpowiedzialność ubezpieczyciela w ramach ICC A zaczyna się:
- w momencie opuszczenia przez ładunek miejsca rozpoczęcia transportu,
i kończy: - w chwili dostarczenia do miejsca przeznaczenia określonego w polisie.
Dodatkowo, jeśli ładunek zostaje rozładowany na lądzie, ale nie zostanie odebrany przez odbiorcę w ciągu 60 dni, ochrona wygasa.
Zastosowanie w praktyce
Klauzula ICC A stosowana jest przy ubezpieczaniu cennych, wrażliwych lub łatwo uszkadzalnych towarów oraz w przypadkach, gdy właściciel ładunku chce zapewnić sobie pełną ochronę bez ryzyka, że konkretne zdarzenie nie zostało nazwane w umowie.
Najczęściej wykorzystywana jest w:
- eksporcie i imporcie towarów o wysokiej wartości,
- transporcie urządzeń elektronicznych, maszyn, wyrobów farmaceutycznych,
- przewozie produktów delikatnych, takich jak szkło, ceramika, instrumenty medyczne.
Różnice między ICC A, B i C
| Kryterium | ICC A (all risks) | ICC B | ICC C |
| Zakres ochrony | Najszerszy – wszystkie ryzyka | Ograniczony – wymienione ryzyka | Minimalny – tylko podstawowe ryzyka |
| Szkody wskutek upadku | ✔️ Tak | ❌ Nie | ❌ Nie |
| Kradzież ładunku | ✔️ Tak | ❌ Nie | ❌ Nie |
| Opakowanie niewłaściwe | ❌ Wyłączenie | ❌ Wyłączenie | ❌ Wyłączenie |
| Koszt składki | Najwyższy | Średni | Najniższy |
Korzyści z wyboru ICC A
- Najszerszy zakres ochrony – zabezpiecza właściciela ładunku przed niemal każdym nieprzewidzianym ryzykiem.
- Brak konieczności udowodnienia przyczyny szkody – wystarczy wykazać, że doszło do fizycznego uszkodzenia lub utraty towaru.
- Zwiększone zaufanie w transakcjach międzynarodowych – szczególnie istotne w umowach handlowych i leasingowych.
- Możliwość dopasowania warunków ochrony – opcjonalne rozszerzenia (np. o ryzyko wojny, strajków) pozwalają skonfigurować polisę według potrzeb.
Podsumowanie
Instytutowa Klauzula Ładunkowa ICC A to najbardziej kompleksowa forma ochrony ubezpieczeniowej w transporcie ładunków. Dzięki formule „all risks” zapewnia bardzo szeroką ochronę, obejmującą niemal wszystkie nieprzewidziane zdarzenia, które mogą prowadzić do uszkodzenia, zniszczenia lub utraty towaru w trakcie jego przemieszczania. Mimo wyższej składki, wybór ICC A jest uzasadniony w przypadku drogich, podatnych na uszkodzenia lub strategicznych towarów, gdzie bezpieczeństwo przewozu ma kluczowe znaczenie.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: GAP