Karta pojazdu to oficjalny dokument identyfikacyjny pojazdu mechanicznego, który funkcjonuje w polskim systemie rejestracji jako element ewidencji i kontroli historii pojazdu. Jest wydawana w Polsce od 1 lipca 1999 r. na mocy przepisów ustawy „Prawo o ruchu drogowym” oraz rozporządzeń wykonawczych. Dokument ten towarzyszy pojazdowi przez cały okres jego użytkowania w kraju i zawiera informacje nie tylko o samym pojeździe, lecz także o kolejnych właścicielach, co ma istotne znaczenie w kontekście ubezpieczeń komunikacyjnych, zwłaszcza przy zawieraniu polis OC i AC.
Zakres informacji zawartych w karcie pojazdu
Karta pojazdu zawiera szereg danych, które umożliwiają dokładną identyfikację pojazdu i monitorowanie jego historii, w tym:
- dane techniczne:
- marka, typ, model, numer VIN, numer silnika, masa pojazdu, rodzaj paliwa, pojemność i moc silnika, rok produkcji itp.
- informacje o właścicielach:
- imię i nazwisko lub nazwa firmy, PESEL lub REGON, adres zamieszkania/siedziby;
- daty nabycia, zbycia, przekazania – w porządku chronologicznym;
- informacje o imporcie i pierwszej rejestracji w Polsce – istotne przy pojazdach sprowadzanych z zagranicy;
- dane organu wydającego kartę pojazdu.
Dokument ten pełni więc funkcję „księgi pojazdu”, potwierdzającej jego legalność, pochodzenie oraz historię własnościową.
Funkcja i znaczenie w ubezpieczeniach
W praktyce ubezpieczeniowej karta pojazdu odgrywa kilka istotnych ról:
- Weryfikacja danych przy zawieraniu ubezpieczenia OC lub AC
– Ubezpieczyciele korzystają z danych zawartych w karcie pojazdu przy kalkulacji składki, ocenie ryzyka i sporządzaniu dokumentacji. Parametry techniczne wpływają m.in. na taryfę składki autocasco. - Zabezpieczenie przed fałszerstwami
– Karta pojazdu ogranicza ryzyko ubezpieczenia pojazdów pochodzących z nielegalnych źródeł lub z cofniętym przebiegiem, dzięki zapisom dotyczącym właścicieli i wcześniejszych rejestracji. - Ułatwienie procedury w przypadku szkody całkowitej lub kradzieży
– Posiadanie karty pojazdu może być wymagane przez ubezpieczyciela przy wypłacie odszkodowania lub likwidacji szkody. Potwierdza ona bowiem związek właściciela z pojazdem. - Przy ubezpieczeniach leasingowych lub flotowych
– Karta pojazdu dokumentuje, kto formalnie był właścicielem pojazdu – może to być istotne dla ustalenia odpowiedzialności ubezpieczeniowej między leasingodawcą a leasingobiorcą.
Zgubienie lub zniszczenie karty pojazdu
W przypadku utraty, kradzieży lub zniszczenia karty pojazdu, właściciel może wystąpić do wydziału komunikacji z wnioskiem o wydanie duplikatu. W procedurze tej wymagane jest:
- złożenie stosownego oświadczenia o utracie,
- przedstawienie dokumentów pojazdu (dowód rejestracyjny, umowa kupna/sprzedaży),
- wniesienie opłaty administracyjnej,
- w niektórych przypadkach – ogłoszenie o utracie w prasie lokalnej (praktyka stosowana dawniej).
Zniesienie obowiązku posiadania karty pojazdu od 2022 r.
Zgodnie z nowelizacją ustawy „Prawo o ruchu drogowym”, od 4 września 2022 r. karta pojazdu nie jest już obowiązkowo wydawanym dokumentem przy pierwszej rejestracji pojazdu w Polsce. Oznacza to, że:
- nowe pojazdy rejestrowane po tej dacie nie otrzymują już karty pojazdu,
- dla pojazdów starszych – karta zachowuje ważność, o ile została wydana wcześniej,
- ubezpieczyciele mogą bazować na danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP).
Zniesienie obowiązku nie unieważnia wcześniej wydanych dokumentów. Nadal można je wykorzystać przy sprzedaży pojazdu, zawieraniu umów ubezpieczeniowych lub w sporach własnościowych.
Przykładowe zastosowania praktyczne
- Zakup używanego pojazdu – karta pojazdu potwierdza historię właścicieli i może ujawnić niezgodności w dokumentach.
- Zgłoszenie szkody komunikacyjnej – ubezpieczyciel może poprosić o okazanie karty, zwłaszcza w przypadku kradzieży.
- Rejestracja pojazdu sprowadzonego z zagranicy – dla aut zarejestrowanych przed 2022 r. karta pojazdu bywała obowiązkowa.
Podsumowanie
Karta pojazdu to dokument o istotnym znaczeniu identyfikacyjnym i ubezpieczeniowym, służący do ewidencji danych technicznych oraz historii właścicieli danego pojazdu. Choć jej obowiązkowość zniesiono w 2022 roku, dokument nadal pełni ważną funkcję informacyjną i dowodową. Ma to szczególne znaczenie w przypadku pojazdów pochodzących z rynku wtórnego. Dla ubezpieczycieli stanowi ona jedno z narzędzi weryfikacji danych i oceny ryzyka ubezpieczeniowego, szczególnie w polisach OC i AC.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Hipoteka ubezpieczeniowa