Klauzula automatycznego pokrycia to zapis w umowie ubezpieczenia, który umożliwia automatyczne objęcie ochroną nowych składników majątku ubezpieczonego – bez potrzeby natychmiastowego zgłaszania ich do ubezpieczyciela i bez podpisywania aneksu do umowy. Innymi słowy, jeśli przedsiębiorca kupi nową maszynę, pojazd, towar lub otworzy nowy magazyn, nie musi od razu aktualizować polisy – majątek ten zostanie tymczasowo objęty ochroną w ramach już istniejącego ubezpieczenia. Klauzula działa zwykle przez określony czas (np. 30 lub 60 dni), a wartość automatycznego pokrycia jest ograniczona procentowo – np. do 10–20% wartości sumy ubezpieczenia wskazanej w umowie. Po tym czasie ubezpieczony ma obowiązek formalnie zgłosić nowy majątek do polisy i dostosować składkę.
Geneza klauzuli automatycznego pokrycia
Geneza tego rozwiązania sięga praktyki ubezpieczeń przemysłowych i korporacyjnych.
W takich branżach majątek firmy zmienia się bardzo szybko.
Przedsiębiorstwa kupują nowe maszyny i inwestują w środki trwałe.
Rozwijają również działalność operacyjną oraz logistyczną.
Tradycyjna aktualizacja polisy przez aneksy była zbyt wolna i niepraktyczna.
Dlatego wprowadzono mechanizm zapewniający ochronę przy dynamicznych zmianach majątku.
W Polsce nie istnieje ustawowa definicja klauzuli automatycznego pokrycia.
Rozwiązanie to ma charakter czysto umowny i opiera się na swobodzie kontraktowej.
Taką swobodę gwarantuje art. 353¹ Kodeksu cywilnego.
Strony mogą więc dowolnie ustalić warunki ochrony, zgodnie z prawem i naturą umowy.
Mogą również wprowadzić mechanizm automatycznego rozszerzania zakresu ubezpieczenia.
Zastosowanie klauzuli automatycznego pokrycia w praktyce
W praktyce klauzula automatycznego pokrycia jest bardzo użyteczna w ubezpieczeniach mienia.
Dotyczy to hal, magazynów, maszyn, linii produkcyjnych i środków obrotowych.
Obejmuje także pojazdy firmowe i inny majątek ruchomy.
Przedsiębiorstwo transportowe może kupić nowe ciężarówki w trakcie trwania polisy.
Klauzula obejmie je ochroną od momentu zakupu, bez natychmiastowego zgłoszenia.
Zgłoszenie może nastąpić nawet po dwóch lub trzech tygodniach.
Podobnie działa to w firmach produkcyjnych kupujących nowe maszyny.
Taka elastyczność oszczędza czas i ułatwia zarządzanie majątkiem.
Jest korzystna zarówno dla przedsiębiorcy, jak i dla ubezpieczyciela.
Ubezpieczyciel zyskuje klienta świadomego wartości kompleksowej ochrony.
Limity i ograniczenia klauzuli automatycznego pokrycia
Klauzula automatycznego pokrycia nie działa jednak bez ograniczeń.
OWU zwykle określają konkretne limity dla nowego mienia.
Najczęściej ochrona obejmuje majątek do 15% aktualnej sumy ubezpieczenia.
Obowiązuje także limit czasowy, zwykle około 30 dni od daty nabycia.
Po upływie limitu klient musi zgłosić zmianę do ubezpieczyciela.
Jeśli tego nie zrobi, nowy majątek przestaje być chroniony.
Odpowiedzialność ubezpieczyciela ma więc charakter czasowy i warunkowy.
Systematyczny brak zgłoszeń może prowadzić do odmowy wypłaty odszkodowania.
Dotyczy to szkód powstałych po wygaśnięciu ochrony tymczasowej.
Znaczenie strategiczne klauzuli automatycznego pokrycia
Wprowadzenie klauzuli automatycznego pokrycia ma znaczenie praktyczne i strategiczne.
Zapewnia ciągłość działania firmy i eliminuje ryzyko luk w ochronie.
Jest szczególnie ważne przy szybkim rozwoju przedsiębiorstwa.
Dotyczy to sytuacji takich jak ekspansja, przejęcia lub modernizacja maszyn.
Dzięki klauzuli nowy majątek nie pozostaje bez ochrony nawet przez jeden dzień.
Ubezpieczyciel zyskuje natomiast stabilną i długoterminową relację z klientem.
Zmniejsza to także ryzyko sporów o niezgłoszone elementy mienia.
Podsumowanie
Klauzula automatycznego pokrycia to elastyczny i praktyczny mechanizm ochrony majątku przedsiębiorstw, który pozwala tymczasowo objąć ubezpieczeniem nowe składniki mienia bez konieczności natychmiastowej aktualizacji polisy. Choć nie jest uregulowana ustawowo, jej legalność wynika z zasady swobody umów. Dobrze wdrożona i kontrolowana, klauzula ta chroni firmę przed stratami wynikającymi z przerw w ochronie ubezpieczeniowej, a jednocześnie upraszcza zarządzanie polisą w szybko zmieniających się realiach biznesowych.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Inspekcja ubezpieczeniowa