Klauzula danych elektronicznych – czym jest i czego dotyczy
Klauzula danych elektronicznych to zapis w umowie ubezpieczenia. Dotyczy sytuacji, w których dochodzi do utraty, uszkodzenia, zniszczenia lub kradzieży danych zapisanych w formie cyfrowej.
Może to dotyczyć danych przechowywanych na dyskach twardych, serwerach, w chmurze lub na nośnikach zewnętrznych. Ochrona wynikająca z tej klauzuli nie odnosi się do fizycznych urządzeń, takich jak komputer czy serwer. Dotyczy ona samej treści cyfrowej.
Mogą to być pliki, bazy danych, dokumentacja projektowa, oprogramowanie, zdjęcia, dane osobowe lub informacje handlowe.
Zakres ochrony danych cyfrowych
W praktyce klauzula danych elektronicznych obejmuje sytuacje, w których dane zostaną przypadkowo usunięte. Może również dotyczyć ich uszkodzenia lub zniszczenia.
Ochroną objęte są także przypadki infekcji złośliwym oprogramowaniem lub kradzieży danych przez cyberprzestępców. Jeżeli klauzula została włączona do umowy, ubezpieczyciel może pokryć koszty odtworzenia lub odzyskania danych.
Możliwe jest również zrekompensowanie strat finansowych powstałych w wyniku ich utraty.
Geneza klauzuli danych elektronicznych
Pojęcie klauzuli danych elektronicznych powstało stosunkowo niedawno. Było odpowiedzią rynku ubezpieczeniowego na szybki rozwój technologii informatycznych.
Znaczenie miała również postępująca cyfryzacja procesów biznesowych. Jeszcze kilkanaście lat temu dane były przechowywane głównie w formie papierowej. Zabezpieczenia dotyczyły przede wszystkim dokumentów fizycznych.
Obecnie większość zasobów firm istnieje wyłącznie w postaci cyfrowej.
Dane cyfrowe jako nowy rodzaj ryzyka
W dobie pracy zdalnej, systemów ERP, księgowości online oraz bankowości elektronicznej dane stały się kluczowym zasobem przedsiębiorstw.
Serwery w chmurze i zewnętrzne systemy informatyczne zwiększają efektywność, ale także poziom ryzyka. Tradycyjne polisy majątkowe często nie obejmowały szkód niematerialnych. W wielu przypadkach nie uwzględniały również wartości informacji.
Dlatego wprowadzono klauzule danych elektronicznych jako rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej.
Rozwój klauzuli danych elektronicznych na rynku
Początkowo klauzule danych elektronicznych były stosowane głównie w ubezpieczeniach dużych firm.
Z czasem zaczęły pojawiać się także w ofertach dla sektora MŚP. Obecnie są one dostępne również dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
Stanowią uzupełnienie standardowych polis majątkowych i odpowiedzialności cywilnej.
Podstawa prawna klauzuli danych elektronicznych
Podstawą prawną stosowania klauzuli danych elektronicznych w Polsce jest zasada swobody umów. Wynika ona z art. 353¹ Kodeksu cywilnego.
Strony umowy mogą dowolnie kształtować jej treść, o ile nie narusza to prawa ani zasad współżycia społecznego. Ubezpieczenie danych elektronicznych nie wynika z odrębnej ustawy. Stanowi jednak rozwinięcie art. 805 i kolejnych Kodeksu cywilnego.
Przepisy te dotyczą zobowiązania ubezpieczyciela do świadczenia w razie zdarzenia losowego.
Jakie zdarzenia mogą być objęte ochroną
Jeżeli strony umowy uznają określone zdarzenie za ryzyko ubezpieczeniowe, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność.
Może to być na przykład atak ransomware, awaria serwera lub przypadkowe usunięcie plików. Warunkiem jest brak wyłączenia danego zdarzenia w ogólnych warunkach ubezpieczenia.
Zakres ochrony zawsze zależy od treści umowy.
Zastosowanie klauzuli danych elektronicznych w praktyce
Z klauzuli danych elektronicznych korzystają przede wszystkim firmy przetwarzające duże ilości informacji.
Dotyczy to między innymi księgowości, e-commerce, kancelarii prawnych, biur projektowych oraz branży IT. Korzystają z niej także podmioty medyczne, szkoły, redakcje, architekci oraz sektor finansowy i administracja.
Zakres zastosowania tej klauzuli stale się poszerza.
Przykład zastosowania klauzuli danych elektronicznych
Przykładowo kancelaria prawna przechowuje dane kilkuset klientów na własnym serwerze. W wyniku ataku cybernetycznego dane zostają zaszyfrowane.
Jeżeli kancelaria posiada klauzulę danych elektronicznych, może uzyskać pokrycie kosztów ich odzyskania. Ochrona może obejmować również wynajęcie specjalistów od informatyki śledczej.
W niektórych przypadkach możliwe jest także pokrycie kosztów ochrony prawnej.
Inny przykład utraty danych
Innym przykładem jest biuro rachunkowe, które traci bazę danych klientów w wyniku awarii serwera.
Klauzula danych elektronicznych może wówczas pokryć koszty odtworzenia dokumentów. Może ona również obejmować straty wynikające z przestojów operacyjnych lub utraconych zleceń.
Skutki braku klauzuli danych elektronicznych
Brak klauzuli danych elektronicznych może stanowić poważne zagrożenie finansowe dla przedsiębiorstwa.
Utrata danych może sparaliżować działalność firmy na wiele dni. Straty finansowe mogą sięgać dziesiątek, a nawet setek tysięcy złotych.
Często są one znacznie wyższe niż koszt samego odzyskania danych.
Dane elektroniczne a odpowiedzialność prawna
Należy również pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych. Przykładem są regulacje RODO.
Przedsiębiorca odpowiada za utratę danych nie tylko wobec siebie, ale także wobec klientów i kontrahentów. Możliwa jest również odpowiedzialność wobec organów nadzorczych.
Kary administracyjne i roszczenia cywilne mogą znacząco przewyższać wartość utraconych danych.
Podsumowanie – znaczenie klauzuli danych elektronicznych
Klauzula danych elektronicznych jest nowoczesnym rozszerzeniem ochrony ubezpieczeniowej. Została dostosowana do realiów cyfrowego świata.
Chroni przedsiębiorcę przed finansowymi skutkami utraty, usunięcia, zniszczenia lub wycieku danych cyfrowych. Choć nie posiada odrębnej regulacji ustawowej, jej skuteczność wynika z ogólnych zasad prawa cywilnego.
W erze cyfryzacji i pracy online stanowi dla wielu firm fundament realnej ochrony majątku informacyjnego, który bywa dziś cenniejszy niż fizyczne aktywa.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Jednolita składka taryfowa