K, Słownik

Klauzula franszyzy redukcyjnej (zwana także udziałem własnym) to postanowienie umowne, na mocy którego ubezpieczający uczestniczy finansowo w każdej szkodzie, niezależnie od jej wartości. Oznacza to, że z każdej należnej wypłaty odszkodowania zakład ubezpieczeń potrąca określoną kwotę, a pozostałą część przekazuje poszkodowanemu. Franszyza redukcyjna może być wyrażona kwotowo (np. 1 000 zł) albo procentowo (np. 10% wartości szkody).

Mechanizm działania

W przypadku obowiązywania franszyzy redukcyjnej:

• jeżeli wartość szkody nie przekracza ustalonej franszyzy – odszkodowanie równoważne jest zeru (czyli nie zostaje wypłacone),
• jeżeli wartość szkody przekracza franszyzę – ubezpieczyciel wypłaca różnicę między wartością szkody a franszyzą.

📌 Przykład (kwotowa franszyza redukcyjna):
Wysokość franszyzy: 2 000 zł
Wartość szkody: 7 000 zł
Wypłacone odszkodowanie: 7 000 zł – 2 000 zł = 5 000 zł

📌 Przykład (procentowa franszyza redukcyjna):
Franszyza: 10%
Szkoda: 20 000 zł
Odszkodowanie: 20 000 zł – 2 000 zł = 18 000 zł

Cel i funkcje klauzuli

Franszyza redukcyjna spełnia kilka kluczowych funkcji:

1. Redukcja drobnych roszczeń – ogranicza liczbę zgłoszeń dotyczących małych szkód.
2. Motywowanie do staranności – ubezpieczający ponosi część odpowiedzialności finansowej.
3. Ochrona ubezpieczyciela – przed dużą liczbą małych, kosztownych w obsłudze szkód.
4. Możliwość obniżenia składki – wyższa franszyza oznacza mniejsze ryzyko dla ubezpieczyciela, co może przełożyć się na niższy koszt polisy.

Rodzaje franszyz redukcyjnych

1. Kwotowa – określona jako stała wartość (np. 1 500 zł),
2. Procentowa – ustalana jako procent wartości szkody lub sumy ubezpieczenia,
3. Mieszana – zawiera zarówno minimalny udział kwotowy, jak i procentowy,
4. Degresywna – udział własny maleje wraz z rosnącą wartością szkody,
5. Agregowana – dotyczy łącznych szkód w danym okresie (np. miesiącu, kwartale).

Różnica między franszyzą redukcyjną a integralną

Przykład praktyczny

Firma transportowa ubezpiecza flotę pojazdów, przy czym w umowie autocasco zawarta jest franszyza redukcyjna w wysokości 2 000 zł.
W wyniku kolizji uszkodzony zostaje jeden z pojazdów – koszt naprawy wynosi 8 000 zł. Ubezpieczyciel wypłaca 6 000 zł, natomiast 2 000 zł pokrywa firma z własnych środków.
Ten sam warunek ma zastosowanie przy każdej kolejnej szkodzie, niezależnie od jej skali.

Znaczenie dla ubezpieczającego

Dla osoby fizycznej lub przedsiębiorstwa, franszyza redukcyjna:

• oznacza konieczność ponoszenia kosztów własnych, ale pozwala często obniżyć składkę,
• działa jako filtr ekonomiczny, zachęcający do unikania niepotrzebnych zgłoszeń,
• zmniejsza ryzyko wzrostu składki w przyszłości z tytułu licznych szkód o niskiej wartości.

Z kolei dla ubezpieczyciela klauzula ta:

• zmniejsza częstotliwość zgłaszanych szkód,
• ogranicza obciążenia operacyjne,
• stabilizuje rentowność portfela ubezpieczeń.

Zastosowanie w praktyce

Franszyza redukcyjna występuje w wielu rodzajach ubezpieczeń:

• majątkowe (budynki, maszyny, wyposażenie),
• komunikacyjne (autocasco, OC flotowe),
• techniczne i inwestycyjne,
• OC zawodowe lub kontraktowe,
• ubezpieczenia na życie z komponentem inwestycyjnym – rzadziej, ale możliwe np. przy kosztach leczenia.

Podsumowanie

Klauzula franszyzy redukcyjnej to istotny mechanizm kontroli ryzyka i kosztów w praktyce ubezpieczeniowej. Umożliwia równoważenie interesów obu stron – ubezpieczyciel ogranicza swoją ekspozycję finansową przy niewielkich zdarzeniach, a ubezpieczający zyskuje korzystniejsze warunki cenowe. Umiejętne dobranie wartości franszyzy pozwala stworzyć elastyczny i zrównoważony program ubezpieczeniowy, dopasowany do indywidualnych potrzeb i apetytu na ryzyko.

Broker Szczecin

Adam Niedzielski

Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/

Zobacz też: Hospitalizacyjne ubezpieczenie zdrowotne