Klauzula odstąpienia od regresu to zapis w umowie ubezpieczenia, który wskazuje, że ubezpieczyciel po wypłacie odszkodowania nie będzie dochodził jego zwrotu od osoby odpowiedzialnej za powstanie szkody. W praktyce oznacza to rezygnację z tzw. regresu ubezpieczeniowego, czyli prawa do przejęcia roszczeń wobec sprawcy szkody.
Mówiąc prościej, klauzula ta wyłącza roszczenie zwrotne wobec określonej osoby lub podmiotu. Dzięki temu ubezpieczyciel pokrywa szkodę, ale nie obciąża jej kosztami sprawcy, nawet jeśli przyczynił się on do powstania zdarzenia.
Geneza klauzuli odstąpienia od regresu
Geneza tej klauzuli wynika z praktycznych potrzeb rynku ubezpieczeniowego oraz relacji biznesowych. W wielu branżach firmy, pracownicy i podwykonawcy współpracują ze sobą na stałe i w ścisłym zakresie.
W takich sytuacjach dochodzenie regresu po wypłacie odszkodowania mogłoby prowadzić do konfliktów, pogorszenia relacji handlowych albo sporów wewnątrz jednej grupy kapitałowej. Klauzula odstąpienia od regresu pozwala temu zapobiec, o ile strony wcześniej uzgodnią takie rozwiązanie z ubezpieczycielem.
Podstawa prawna klauzuli
Podstawą prawną klauzuli odstąpienia od regresu jest art. 828 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że z chwilą wypłaty odszkodowania roszczenia ubezpieczonego wobec osoby trzeciej przechodzą na ubezpieczyciela.
Jednocześnie kodeks dopuszcza możliwość umownego ograniczenia tego prawa. Właśnie na tej podstawie strony mogą wprowadzić do polisy klauzulę, która wyłącza regres w całości lub w części. Najczęściej dotyczy to pracowników, podwykonawców, najemców, dzierżawców lub spółek powiązanych kapitałowo.
Zastosowanie klauzuli w praktyce
W praktyce klauzula odstąpienia od regresu działa w następujący sposób. Firma posiada ubezpieczoną halę magazynową. Pracownik przez nieuwagę uszkadza instalację przeciwpożarową, co prowadzi do zalania towarów. Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie za poniesione straty.
Bez tej klauzuli ubezpieczyciel mógłby dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty od pracownika. Dzięki klauzuli odstąpienia od regresu takie roszczenie nie powstaje, a pracownik nie ponosi finansowych konsekwencji zdarzenia.
Inny przykład dotyczy współpracy dwóch firm przy jednym projekcie. Kierowca firmy B uszkadza maszynę należącą do firmy A. Szkoda zostaje pokryta z polisy firmy A, a ubezpieczyciel – na podstawie klauzuli – nie występuje z regresem wobec firmy B.
Znaczenie klauzuli w ubezpieczeniach
Klauzula odstąpienia od regresu jest często stosowana w ubezpieczeniach majątkowych, OC, budowlanych, transportowych oraz w programach korporacyjnych. Zwiększa elastyczność ochrony i sprzyja stabilnym relacjom biznesowym.
Należy jednak pamiętać, że każdorazowo wymaga zgody ubezpieczyciela. Ogranicza bowiem jego możliwość odzyskania wypłaconych środków. Z tego powodu klauzula bywa wprowadzana jako dodatkowe postanowienie i czasem wiąże się z podwyższeniem składki.
Podsumowanie
Klauzula odstąpienia od regresu to zapis, który pozwala ubezpieczycielowi zrezygnować z dochodzenia zwrotu od osoby odpowiedzialnej za szkodę. Chroni pracowników, partnerów biznesowych i podmioty powiązane przed roszczeniami po wypłacie odszkodowania. W praktyce stanowi ważne narzędzie porządkujące relacje gospodarcze i ograniczające ryzyko sporów po szkodzie.
Broker Szczecin
Adam Niedzielski
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Gwarancja ubezpieczeniowa