Kwota franszyzy redukcyjnej w ubezpieczeniach to ustalona w umowie suma, o którą pomniejszane jest każde świadczenie wypłacane przez ubezpieczyciela. Oznacza to, że przy każdej szkodzie zakład ubezpieczeń potrąca określoną wartość z odszkodowania, a następnie wypłaca ubezpieczonemu pozostałą część świadczenia.
W praktyce franszyza redukcyjna stanowi udział własny ubezpieczonego w szkodzie. Może być określona zarówno kwotowo, jak i procentowo.
Głównym celem stosowania franszyzy redukcyjnej jest:
- ograniczenie liczby drobnych roszczeń,
- zmniejszenie kosztów obsługi szkód,
- utrzymanie współodpowiedzialności klienta za powstałe szkody,
- obniżenie wysokości składki ubezpieczeniowej.
Dzięki temu mechanizmowi ubezpieczyciel nie odpowiada za całość każdej szkody, natomiast klient uczestniczy finansowo w pokrywaniu części strat.
Podstawa prawna
Podstawę prawną dotyczącą franszyzy redukcyjnej stanowią przede wszystkim:
- Kodeks cywilny,
- ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
- Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU).
Zgodnie z art. 805 §1 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel zobowiązuje się wypłacić świadczenie w wysokości określonej w umowie po zajściu zdarzenia objętego ochroną.
Natomiast ustawa o działalności ubezpieczeniowej nakłada obowiązek precyzyjnego określenia zasad odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, w tym również zasad stosowania franszyz oraz udziałów własnych.
W praktyce jednak najważniejsze znaczenie mają OWU, ponieważ to właśnie tam towarzystwa ubezpieczeń określają:
- wysokość franszyzy,
- sposób jej obliczania,
- sytuacje, w których ma zastosowanie,
- wyjątki od jej stosowania.
Dlatego przed zawarciem umowy warto dokładnie sprawdzić zasady pomniejszania odszkodowania.
Geneza stosowania franszyzy redukcyjnej
Mechanizm franszyzy redukcyjnej został wprowadzony przede wszystkim po to, aby ograniczyć liczbę bardzo drobnych szkód zgłaszanych do ubezpieczycieli.
Wraz z rozwojem rynku ubezpieczeniowego zakłady zaczęły zauważać, że obsługa niewielkich roszczeń generuje wysokie koszty administracyjne oraz wpływa na wzrost składek.
Dlatego zaczęto stosować rozwiązania polegające na częściowym przeniesieniu odpowiedzialności finansowej na ubezpieczonego.
W praktyce miało to:
- zmniejszyć liczbę drobnych zgłoszeń,
- zachęcić klientów do ostrożniejszego korzystania z ochrony,
- poprawić stabilność portfela ubezpieczeniowego,
- umożliwić oferowanie niższych składek.
Obecnie franszyza redukcyjna należy do standardowych elementów wielu polis majątkowych oraz komunikacyjnych.
Zastosowanie w praktyce ubezpieczeniowej
Ubezpieczenia komunikacyjne
W polisach autocasco franszyza redukcyjna określa, o ile pomniejszone zostanie odszkodowanie po każdej szkodzie.
Im wyższa franszyza, tym zwykle niższa składka za polisę.
Ubezpieczenia majątkowe
W ubezpieczeniach domów, mieszkań oraz mienia firmowego franszyza stosowana jest głównie po to, aby ograniczyć wypłaty za niewielkie szkody.
Może dotyczyć między innymi:
- drobnych zalań,
- uszkodzeń szyb,
- niewielkich szkód technicznych,
- szkód eksploatacyjnych.
Ubezpieczenia korporacyjne
Duże przedsiębiorstwa często dobrowolnie godzą się na wyższą franszyzę redukcyjną.
Dzięki temu mogą znacząco obniżyć koszt ochrony przy bardzo wysokich sumach ubezpieczenia.
Takie rozwiązanie jest szczególnie popularne w:
- ubezpieczeniach flot,
- polisach przemysłowych,
- ubezpieczeniach maszyn,
- ochronie dużych nieruchomości komercyjnych.
Rodzaje franszyzy redukcyjnej
Franszyza redukcyjna może mieć różne formy.
Najczęściej spotykane są:
Franszyza kwotowa
Polega na potrąceniu określonej kwoty z każdego odszkodowania.
Przykładowo franszyza wynosząca 500 zł oznacza, że każda wypłata zostanie pomniejszona właśnie o tę wartość.
Franszyza procentowa
Polega na potrąceniu określonego procentu wartości szkody.
Przykładowo franszyza 10% oznacza, że klient sam pokrywa 10% wartości każdej szkody.
Często OWU przewidują również minimalny próg potrącenia, np. „10% szkody, nie mniej niż 1000 zł”.
Przykłady z praktyki
Ubezpieczenie autocasco
Ubezpieczony posiada franszyzę redukcyjną w wysokości 1000 zł.
Po kolizji wartość szkody wynosi 8000 zł.
Ubezpieczyciel wypłaca więc 7000 zł, ponieważ potrąca udział własny klienta.
Ubezpieczenie domu
Wartość szkody po zalaniu mieszkania wynosi 2500 zł.
Jeżeli franszyza redukcyjna wynosi 500 zł, zakład ubezpieczeń wypłaca 2000 zł.
Ubezpieczenie floty firmowej
Firma posiada flotę 50 pojazdów i ustala franszyzę redukcyjną na poziomie 2%.
Przy szkodzie wynoszącej 100 000 zł ubezpieczyciel potrąca 2000 zł, a następnie wypłaca 98 000 zł.
Ubezpieczenie maszyn przemysłowych
Przedsiębiorca zgłasza awarię maszyny powodującą szkodę o wartości 20 000 zł.
Zgodnie z OWU obowiązuje franszyza redukcyjna wynosząca 1000 zł, dlatego odszkodowanie wynosi 19 000 zł.
Znaczenie praktyczne
Franszyza redukcyjna wpływa bezpośrednio zarówno na wysokość składki, jak i późniejszego odszkodowania.
Dzięki jej zastosowaniu klient może często uzyskać tańszą polisę, jednak jednocześnie musi liczyć się z koniecznością pokrycia części szkody z własnych środków.
Dlatego przed wyborem zakresu ochrony warto dokładnie przeanalizować:
- wysokość potencjalnych szkód,
- poziom własnego ryzyka,
- możliwości finansowe,
- różnice pomiędzy ofertami towarzystw.
Odpowiednio dobrana franszyza może być korzystnym rozwiązaniem zarówno dla klienta, jak i dla zakładu ubezpieczeń.
Podsumowanie
Kwota franszyzy redukcyjnej to część szkody pokrywana przez ubezpieczonego z własnych środków. Mechanizm ten polega na pomniejszeniu każdego odszkodowania o wartość wskazaną w umowie.
Franszyza redukcyjna jest powszechnie stosowana przede wszystkim w ubezpieczeniach majątkowych oraz komunikacyjnych. Dla rynku ubezpieczeniowego stanowi ważne narzędzie ograniczania drobnych szkód i stabilizacji kosztów ochrony, natomiast dla klientów wpływa bezpośrednio na wysokość składki oraz zakres realnej odpowiedzialności finansowej.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Kosztorys naprawy w szkodach komunikacyjnych