Łagodzenie ryzyka, określane również jako risk mitigation, obejmuje działania mające zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia szkody albo ograniczyć jej skutki finansowe.
W ubezpieczeniach jest to jeden z podstawowych elementów zarządzania ryzykiem. Dotyczy zarówno działań podejmowanych przez ubezpieczającego, jak i przez samego ubezpieczyciela.
Celem łagodzenia ryzyka jest poprawa bezpieczeństwa oraz ograniczenie strat wynikających ze zdarzeń losowych.
Skąd wynika idea łagodzenia ryzyka?
Koncepcja łagodzenia ryzyka rozwinęła się wraz z rozwojem rynku ubezpieczeniowego oraz nowoczesnych metod zarządzania bezpieczeństwem.
Z czasem zauważono, że ubezpieczenie nie powinno polegać wyłącznie na wypłacie odszkodowania po szkodzie. Równie ważne stało się zapobieganie samym zdarzeniom oraz ograniczanie ich skutków.
Jeżeli szkód jest mniej albo mają mniejszy rozmiar:
- ubezpieczyciel ponosi niższe koszty,
- klient unika poważnych strat,
- łatwiej utrzymać stabilne składki,
- poprawia się bezpieczeństwo działalności i majątku.
Dlatego działania prewencyjne stały się ważnym elementem ochrony ubezpieczeniowej.
Podstawy prawne łagodzenia ryzyka
Pojęcie łagodzenia ryzyka nie zostało zdefiniowane w jednej konkretnej ustawie. Obowiązek dbania o bezpieczeństwo wynika jednak z ogólnych zasad prawa cywilnego oraz zapisów OWU.
Znaczenie mają między innymi:
- art. 815 Kodeksu cywilnego,
- art. 827 Kodeksu cywilnego,
- obowiązki informacyjne ubezpieczającego,
- wymogi dotyczące należytej staranności.
Przepisy wskazują, że ubezpieczający nie powinien umyślnie zwiększać ryzyka ani dopuszczać do szkody wskutek rażącego niedbalstwa.
Dodatkowo OWU często określają konkretne wymagania dotyczące zabezpieczeń technicznych albo organizacyjnych.
Jak wygląda łagodzenie ryzyka w praktyce?
W praktyce działania związane z ograniczaniem ryzyka mogą przyjmować różne formy.
Najczęściej obejmują:
- alarmy i monitoring,
- instalacje przeciwpożarowe,
- czujniki dymu,
- szkolenia pracowników,
- procedury bezpieczeństwa,
- przeglądy techniczne,
- kontrole jakości,
- działania z zakresu medycyny pracy.
W wielu przypadkach stosuje się również:
- outsourcing części odpowiedzialności,
- współpracę z firmami ochrony,
- dywersyfikację majątku,
- rozproszenie działalności pomiędzy różne lokalizacje.
Jak ubezpieczyciele wspierają łagodzenie ryzyka?
Ubezpieczyciele aktywnie zachęcają klientów do podejmowania działań ograniczających ryzyko.
Najczęściej odbywa się to poprzez:
- obniżenie składki,
- dodatkowe zniżki za zabezpieczenia,
- wymagania techniczne dotyczące mienia,
- programy prewencyjne,
- audyty ryzyka przed zawarciem umowy.
Dzięki temu klient ma większą motywację do inwestowania w bezpieczeństwo.
Jakie skutki może mieć brak działań zabezpieczających?
Jeżeli ubezpieczający zaniedba wymagane zabezpieczenia, a szkoda powstanie wskutek takiego zaniedbania, ubezpieczyciel może ograniczyć swoją odpowiedzialność.
W praktyce może to oznaczać:
- zmniejszenie wysokości odszkodowania,
- odmowę wypłaty świadczenia,
- uznanie naruszenia warunków umowy.
Znaczenie ma przede wszystkim to, czy brak odpowiednich działań miał wpływ na powstanie albo rozmiar szkody.
Podsumowanie
Łagodzenie ryzyka to działania mające ograniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia szkody albo zmniejszyć jej skutki finansowe.
W praktyce obejmuje zarówno zabezpieczenia techniczne, jak i działania organizacyjne czy prewencyjne. Dzięki odpowiedniemu zarządzaniu ryzykiem możliwe jest zwiększenie bezpieczeństwa oraz ograniczenie kosztów związanych ze szkodami.
Ubezpieczenie nie zastępuje dbałości o bezpieczeństwo. Stanowi natomiast ważne uzupełnienie działań mających chronić majątek, zdrowie i działalność gospodarczą.
Więcej na temat pojęć związanych z ubezpieczeniami znajdziesz także na: https://subiektywnieoubezpieczeniach.blogspot.com/
Zobacz też: Lista ubezpieczonych